Kaybettiğin Hâlde Çalan O Zafer Müziği: Slot Tuzağı
Slot makineleri tesadüfen bu kadar bağımlılık yapmıyor. Dünyanın en iyi tasarımcıları, psikologları, ses mühendisleri yıllarca tek bir soru üzerine çalıştı: insanı bir ekranın başında nasıl saatlerce tutabiliriz? Cevabı buldukları yer de işte o slot oyunları oldu.
Önce şu RTP meselesi. Reklamlarda yüzde 96 falan yazar, sanki yatırdığının neredeyse tamamını geri alacakmışsın gibi. Oysa o oran tek senin için değil, milyonlarca dönüşün ortalamasıdır ve uzun vadede her zaman kasanın kârda olduğu anlamına gelir. Yüzde 96 demek, oynadıkça paranın azalacağı garanti demek; sadece azalma hızının adıdır o.
Sonra o meşhur az kalsın anları gelir. Üç sembolden ikisi tutar, üçüncüsü tam çizginin bir tık üstünde ya da altında durur. Yüreğin ağzına gelir, az daha tutuyordu dersin. Bu bir rastlantı değil, bilerek böyle ayarlanmıştır. Çünkü beyin, az kalsın yaşadığında neredeyse kazanmış gibi heyecanlanır ve bir daha denemek ister. Kaybettiğin hâlde tekrar oynatan şey budur.
En sinsisi de şu: bahsini 10 liraya yapıp 2 lira kazandığında bile ışıklar yanar, müzik çalar, ekran kutlama yapar. Aslında 8 lira kaybettin ama makine sana zafer kazandın hissi verdi. Buna kayıpların kazanç gibi süslenmesi denir. Yani aslında her çevirmede biraz daha eriyorsun ama beynin sürekli kutlanıyor.
Slotun en tehlikeli yanı düşünmeye fırsat bırakmamasıdır. Tek tuş, anında sonuç, hemen yeni tur. Arada durup ne yaptığını sorgulayacak o boşluk yoktur. Saatler nasıl geçti, para nereye gitti, çoğu insan ancak iş işten geçtikten sonra fark eder.
Eğer kendini gece yarısı, gözlerin yanarak, sadece bir tur daha diyerek çevirirken buluyorsan, makineyle kavga ettiğini değil, makinenin tam da bunu yapasın diye kurulduğunu hatırla. Bu bir irade savaşı değil. Yardım istemek hiç ayıp değil.
